باریجه گیاهی است چند ساله از خانواده چتریان (Umbellifera) و از جنس فرولا (Ferula) که از آنها برای تهیه شیره باریجه استفاده مینمایند و ایرانیان نیز از دیر باز با این گیاه آشنایی داشته و در کتب قدیم بنام انجدان از آن نام برده شده است و با نام های کما،کمای،قسنی،گالبانومو باریجه شناخته می شود.

خصوصیات مرفولوژیکی گیاه باریجه:

باریجه دارای ساقه ای ضخیم با ارتفاع حد اکثر ۲ متر و با برگهای سبز متمایل به خاکستری به طول ۳۰ سانتی متر و پوشیده از کرکهای کوتاه می باشد
پهنک برگ بصورت قطعات باریک و فشرده و گلهای آن زرد رنگ و مجتمع بصورت خوشه های مرکب و متعدد است که بشکل دستجات فراهم (گل آذین چتری و مرکب)در طول ساقه ظاهر می شود.چترهای اصلی و بلند آن متشکل از ۱۲-۶ پایه و چتر های فرعی دارای پایه های بسیار کوتاه می باشد. میوه این گیاه بیضی شکل دراز دارای کناره ای باریکتر از نصف قسمت محتوی دانه است. در قسمت های ساقه و برگ این گیاه مجاری ترشحی متعددی وجود دارد. شیرهای که بر اثر تیغ زدن ریشه و ساقه گیاه بدست می آید .باریجه قسنی،قاسنیو گالبانوم نام دارد.

مشخصات ظاهری شیره باریجه:

نوع اشکی شیره باریجه که از قسمت های ساقه و برگ بر اثر نیش حشرات و یا ایجاد خراشهای طبیعی یا مصنوعی بصورت قطراطی تراوش میکند و در مجاورت هوا خشک می گردد رنگی بترتیب سفید شیرابه ای و بعد به زرد متمایل به نارنجی و نارنجی متمایل به قرمز دارد و بزرگی آن از یک نخود تا یک گیلاس متفاوت است و اگر کاملاً خشک گردد و شکسته شود مقطع آن زرد رنگ شفاف جلوه می نماید و این گونه شیره باریجه مدتها نرمی خود را حفظ نموده و به مرور زمان سخت و شکننده می شود بطوریکه بر اثر خرد شدن بصورت پودر و گرد در می آید. نوع توده ای و حجیم باریجه که موسوم به عسلی می باشد خمیری و بی شکل است. رنگ متفاوت داشته ولی غالباً به سبز قهوه ای و یا سبز مایل به زرد تیره است و در داخل آن نا خالصی های مختلفی از قبیل خرده های برگ و ساقه گیاهان و ریزه های خاک دیده میشود. باریجه بویی بسیار تند و قوی، طعمی گس و تلخ معطر زننده دارد.

پراکنش باریجه:

باریجه در اکثر نقاط (نقاط مرتفع با ارتفاع حداقل ۱۲۰۰ متر) می روید ولی بهترین رویشگاه آن در نواحی مختلف البرز ( دامنه های نسبتا مرتفع دماوند و فیروز کوه ) و در استان خراسان چاه گنجی بارو حاجی آب نیشابور.کوه های ا.. اکبر و قره داغ در گز و علی بلاغ و آسلمه واقع در مدرگز و قوچان توکل آبادو امام آباد شهرستان قوچان ،خطاب آباد و بیگان شهرستان شیروان، در اصفهان و فارس و منطقه سمیرم و دامنه های کوه دنا و همچنین در مناطق استان های لرستان و آذربایجان و سمنان و زنجان است و بیشترین میزان بهره برداری از این گیاه در استانهای خراسان و تهران بعمل آمده و اکثر بهره برداران بومی می باشند.

 http://wikiroosta.ir/:منبع