با توجه به نزدیک شدن به نوروز سال 1396،مسابقه ای تحت عنوان حافظان طبیعت طراحی شده است، که طی آن افراد متقاضی میتوانند آثار خود را باموضوعات طبیعت، مناظر طبیعی، مشکلات و چالش های موجود در طبیعت و ...طی بازه زمانی 20-25فروردین ماه 1396به وبلاگ و یا گروه تلگرامی منابع طبیعی ارسال و به قید قرعه جوایزی دریافت کنند.
به مناسبت هفته منابع طبیعی سمیناری تحت عنوان نجات بشریت در گرو طبیعت با سخنرانی جناب آقای دکتر سید جواد طباطبایی یزدی در سالن مفاخر دانشگاه تربت حیدریه با حضور اساتید و سایر دانشجویان دانشگاه برگزار گردید.
به مناسبت هفته منابع طبیعی و روز درختکاری در سال1395 (ازاغاز روز 15اسفند) به همت انجمن علمی منابع طبیعی، مراسمی تحت عنوان درختکاری توسط مسئولین و دانشجویان دانشگاه و بعد از آن افتتاح نمایشگاه منابع طبیعی توسط جمع حاضر برگزار گردید.
ازجمله اقدامات فرهنگی انجام شده در نمایشگاه تهیه تعهدنامه طلای سبز بود که در این تعهدنامه افراد متقاضی تعهد میدهند که با توجه به نزدیک شدن به عید نوروز و احترام به طبیعت و همچنین با الگو قرار دادن اتش نشانان حادثه پلاسکو، دوستدار و نگهدار طبیعت باشند و به آن خدشه ای وارد نسازند که این تعهدنامه توسط مسئولین و دانشجویان حاضر در جمع امضا گردید.
تاریخچه روز درختکاری
روز درختکاری ابتدا در سال 1872 و در ایالت نبراسکای آمریکا و در تاریخ 10 آوریل (21 فروردین)، توسط فردی به نام Sterling Morton برگزار شد و گفته می شود که در آن روز بیش از 1 میلیون درخت کاشته شده است اما بعد از مدتی این تاریخ به آخرین جمعه ماه آوریل انتقال یافت .
امروزه بیشتر کشورهای دنیا روز درختکاری را محترم شمرده و در این روز به کاشتن درخت ها و نهال های متفاوت اقدام می کنند. البته تاریخ این روز با توجه به آب و هوای هر کشور متفاوت است و بیشتر سعی می کنند تا در موقعی از سال این کار را انجام دهند که درخت قابلیت رشد کردن را داشته باشد. برای مثال می توان به کشور هایی مانند آلمان، مصر، پاکستان، مکزیک اشاره کرد که روز درختکاری به ترتیب در روزهای 5 اردیبهشت، 26 بهمن، 27 مرداد و دومین پنجشنبه از ماه جولای است .
روز درختکاری در ایران
درختکاری در ایران دارای پشتوانه ای از علایق ملی و سنت تاریخی است، تاریخ نشان می دهد که ایرانیان باستان، جشن های خاصی داشتند و در این جشن ها به درختکاری پرداخته و به خاک و زراعت احترام می گذاشتند .
در کشور ما روز درختکاری در 15 اسفند هر سال برگزار می شود و مردم با حضور در پارک ها، جنگل ها و اقصی نقاط شهر اقدام به کاشت نهال های جوان می کنند. ایرانی ها هر سال با کاشت درخت به استقبال سال نو رفته و در واقع با این کار نمادین در آستانه بهار زندگی را به زمین باز می گردانند. در این روز در مقابل بیشتر پارک ها و فضاهای سبز و دیگر نقاط شهر نهال هایی به صورت رایگان در اختیار مردم قرار می گیرید .
اهمیت درختکاری در اسلام
در ادیان و فرهنگ های مختلف جهان، درخت و درختکاری جایگاه خاصی دارد. دین مقدس اسلام نیز بشر را به کاشت درخت تشویق و ترغیب کرده است و بعضی از بزرگان دین به این امر اشتغال داشته اند. حضرت علی علیه السلام در مدینه باغ های خرمای فراوانی به وجود آورد و بیشتر آنها را در راه خدا وقف کرد .
پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در این باره می فرماید: «اگر شخصی درختی بکارد یا مزرعه ای را به زیر کشت ببرد و انسان ها، حیوانات یا پرندگان از آن بخورند، این کار صدقه ای از طرف آن شخص شمرده می شود». نیز در روایتی معتبر از یکی معصومین (ع) منقول است که: “حتی اگر دیدید قیامت بر پا شد و شما مشغول کاشتن درختی بودید، ازاین عمل نیک خود دست برندارید”. و این نشانگر تاکید و توصیه اولیای اسلام به حفظ و حراست از درختان و اهمیت درختکاری است .
مطالب یاد شده به روشنی، وظیفه تک تک ما را در حفظ و حراست از منابع طبیعی موجود، خصوصاً جنگل ها و مراتع و همچنین توسعه پایدار و گسترش این نعمت الهی، به عنوان یک وظیفه دینی و ملی، مشخص می کند .
اینکه می گویند با یک گل بهار نمی شود، درباره درختان صادق نیست. وجود هر درخت، سبب پاکی هوا، زیبایی محیط و آرامش خاطر انسان می شود. درختان را باید روح سبز حیات نامید. درختان افزون بر پاکی هوا، در پایداری و تقویت خاک و نیز حفظ آن در برابر عوارضی مانند سیل و نیز تأمین نیازهای غذایی موجودات، نقش بسیار مهمی دارند. فضای سبز، عاملی برای کاهش تنش های روانی است و می تواند تأثیر بسیاری در کاهش اثر آلاینده های محیطی داشته باشد .
اهمیت و ارزش منابع طبیعی
منابع طبیعی تجدید شونده مانند آب، خاک، جنگل و مرتع که امروزه در محافل علمی از آن با عنوان بستر حیات انسان ها و زیربنای توسعه پایدار جوامع نام برده می شود، نگین سرسبزی است که نه فقط به نسل حاضر، بلکه به تمامی نسل های آینده کشور تعلق دارد و باید به خوبی حفظ و به آیندگان سپرده شود .
منابع طبیعی مانند جنگل ها و مراتع، تکیه گاهی مطمئن برای توسعه اقتصادی و اجتماعی، بستری برای رونق کشاورزی، عرصه ای برای تولید چوب، زیستگاهی برای گونه های گیاهی و جانوری، منبعی برای تولید اکسیژن، گردشگاهی برای تفریح و محل مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت است. این نعمت الهی، با تولید محصولات پرارزش گوناگون، زمینه اشتغال عده بسیاری از افراد جامعه را فراهم می سازد و سبب شکوفایی اقتصاد ملی کشور می شود .
عوامل تخریب منابع طبیعی
در تخریب منابع طبیعی دو عامل عمده نقش دارند: طبیعت و انسان. آتش سوزی های طبیعی، سیل و زلزله، برخی از عوامل طبیعی است که از کنترل بشر خارج است. انسان، به شیوه های گوناگون منابع طبیعی را تخریب می کند. یکی از این شیوه ها، بی احتیاطی جنگل نشینان و دامداران و آتش سوزی های جنگل ها و مراتع است .
صنعتی شدن، عبور جاده های گوناگون از جنگل ها و مراتع، قطع درختان و آلودگی هوا نیز در تخریب منابع طبیعی مؤثرند. برخی دیگر از عوامل تخریب منابع طبیعی عبارتند از: افزایش غیرعادی جمعیت، بهره نبردن از دیگر انرژی های موجود در کشور مانند انرژی خورشیدی، نفت و...، مدیریت اشتباه در عرصه منابع طبیعی و نبود آموزش صحیح .
راه کارهای جلوگیری از تخریب منابع طبیعی، موارد چندی است که به طور خلاصه به برخی از آنها اشاره می کنیم :
1. زراعت در مناطق کوهستانی و سطوح شیبدار، یکی از عوامل فرسایش خاک در کشور است. برای حل این معضل، توسعه باغ ها در این زمین ها، راهی مناسب به نظر می رسد؛ چرا که به این ترتیب افزون بر بهره برداری اقتصادی از آنها، از فرسایش خاک جلوگیری خواهد شد .
2. نبود تفکر و فرهنگ حفظ منابع طبیعی در کشور، از دیگر مشکلاتی است که می توان با بهره گیری از رسانه های تصویری و نوشتاری، ارزش، اهمیت و ضرورت حفظ منابع طبیعی و زیان های نابودی تدریجی این منابع را برای آگاهی افکار عمومی بیان کرد تا با بسیج ملی، به احیای منابع و جلوگیری از تخریب بیشتر آنها اقدام شود .
3. کمک دولت به تشکیل انجمن ها و تشکل های مردمی حفاظت از منابع طبیعی و حمایت از دیدگاه های این گونه تشکل ها، و تخصیص اعتبار لازم برای اجرای طرح های خروج دام از جنگل، اسکان عشایر و تجمیع روستاهای پراکنده، از دیگر مواردی است که باید در راه کاهش تخریب منابع طبیعی و پوشش گیاهی کشور به آن توجه شود .
امروزه در محافل علمی و مجامع معتبر دانشگاهی جهان، از جنگل با نام «بستر و زیربنای حیات» نام می برند؛ زیرا این پدیده الهی در پاکی آب و هوا، تأمین بیش از شصت درصد اکسیژن مصرفی جهان، ذخیره سازی آب های زیرزمینی، جلوگیری از بروز انواع فرسایش آبی و بادی، افزایش میزان بارندگی، تعدیل دمای محیط، ایفای نقش ریه در نظام تنفسی شهرها، از بین بردن میکروب ها، تأمین سلامت روح و روان انسان، فراهم آوردن شرایط مطلوب تفریحی و تفرجگاهی، ایجاد زمینه تخیل و تفکر برای هنرمندان، کنترل اشعه خورشیدی، دوام و قوام حیات وحش و... نقشی بسیار مهم، حیاتی و زیربنایی دارد .
از سوی دیگر، بروز سیل های سهمگین و تبدیل باران رحمت به باران زحمت و مصیبت، افت سطح آب های زیرزمینی، پر شدن پیش رس مخازن سدها از خاک و دیگر رسوبات آبرفتی، تغییر نامطلوب شرایط آب و هوایی، گسترش کویرها و بیابان زایی در سطوح وسیع، از بین رفتن شرایط مطلوب محیط زیست انسانی، به مخاطره افتادن حیات وحش و...، از عواقب نابودی جنگل ها و مراتع کشور است که باید خطر از بین رفتن آن را جدی گرفت و در راه توسعه و گسترش آن از هیچ کوششی دریغ نورزید .
واقعیت این است که بدون حفاظت از منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره برداری بهینه از آنها، نمی توان به توسعه پایدار و تولید مطمئن در کشاورزی رسید. توسعه کشاورزی که به منظور تولید غذا و درآمد بیشتر و ایجاد اشتغال انجام می گیرد، راهی برای پایداری تولید غذایی و حفظ منابع طبیعی است. متأسفانه در حال حاضر، منابع تجدید شونده مانند آب، خاک، جنگل و مرتع، روند تجدید نشدن را می پیمایند یا تجدید آنها از یک نسل و چند نسل بیشتر می شود. بنابراین، اگر معتقدیم منابع طبیعی، بستر کشاورزی و حتی بستر حیات است، باید همکاری و هماهنگی همه ارگان های دولتی و بهره برداران خصوصی و همه اقشار مردم در چارچوب عزمی ملی بروز یابد و این مسئله، جز با شناخت و آگاهی دادن به آنها میسر نمی شود. منابع طبیعی هر جامعه، ثروت خدادادی آن جامعه است که فقط به نسل حاضر تعلق ندارد، بلکه میراثی است که باید برای آیندگان باقی بماند. اگر بخواهیم آینده بهتری داشته باشیم، باید در راه حفظ، احیا و توسعه این منابع بیش از پیش بکوشیم. در غیر این صورت، جهان آینده، جهانی همراه با فقر، گرسنگی و محیط زیستی آلوده و غیرقابل زندگی خواهد بود .
روز درختکاری یک درخت بکارید زیرا ...
در روز درختکاری سعی کنید یک نهال درخت بکارید، چون اینکه می گویند با یک گل بهار نمی شود، درباره درختان صادق نیست. وجود هر درخت، سبب پاکی هوا، زیبایی محیط و آرامش خاطر انسان می شود. درختان را باید روح سبز حیات نامید. درختان افزون بر پاکی هوا، در پایداری و تقویت خاک و نیز حفظ آن در برابر عوارضی مانند سیل و نیز تأمین نیازهای غذایی موجودات، نقش بسیار مهمی دارند. فضای سبز، عاملی برای کاهش تنش های روانی است و می تواند تأثیر بسیاری در کاهش اثر آلاینده های محیطی داشته باشد .
در واقع انسان ها از وجود طبیعت و درختان همواره لذت می برند، ما با نگاه به درختان، به آرامش، سبکبالی و حس زندگی می رسیم. تحقیقات نشان داده است که حتی بیشتر بیماران بعد از عمل جراحی و یا بیماران قلبی، اگر در بیمارستان در اتاقی با منظره ای رو به طبیعت و درختان بستری شوند، بهبود آنها سریع تر می شود. وجود درختانی که در خیابان های شهری نیز کاشته می شوند نشان پیوند قدیمی بین انسان و طبیعت است، به همین دلیل است که به منظور استحکام این رابطه، همگی سعی می کنیم تا از درختان کهنسال قدیمی محافظت بیشتری به عمل آوریم و سعی کنیم در روز درختکاری حداقل با کاشتن یک نهال درخت پیوند خود را با این طلای سبز بیشتر کنیم .
روز درختکاری در برخی کشورهای جهان
روز درختکاری در استرالیا برابر ۲۸ ژولای هر سال است .
- در الجزایر روز درختکاری برابر ۲۷ اکتبر هر سال میباشد .
روز درخت کاری در بلژیک برابر ۲۱ مارس هر سال است .
در برزیل روز درختکاری برابر ۲۱ سپتامبر هر سال است .
- روز درختکاری در چین برابر ۱۲ مارس هر سال است .
- در کاستاریکا روز درخت کاری برابر ۱۵ ژوئن هر سال است .
- روز درختکاری در مصر برابر ۱۵ ژانویه هر سال است .
- در آلمان این روز برابر ۲۵ آوریل هر سال است .
- روز درختکاری در ژاپن برابر ۲۹ آوریل هر سال است .
علف نرمه، گاياب
Koeleria cristata (L.) Pers.
Family: Poaceae
مشخصات گياه شناسي: گياهي علفي چندساله، دسته اي تُنُك يا انبوه. ساقه هاي ماشوره اي افراشته، گاهي در قاعده زانودار، به ارتفاع 30 تا 70 سانتي متر. برگ ها با پهنك تخت يا لبه درون پيچ. گل آذين پانيكول فشرده، استوانه اي يا مستطيلي، گاهي سرنيزه اي.
Koeleria cristata از گندميان علوفه اي مرغوب با شكل رويشي دسته اي تُنُك يا پرپشت و فصل رشد سرد است كه انتشار گسترد ه اي در كشور دارد . اين گونه مقاومت زيادي نسبت به سرما ، يخبندان و خشكي دارد و سازگاري خوبي را با مناطق سنگلاخي و صخره اي نشان مي دهد. K. cristata گياهي خوش خوراك براي انواع گروه هاي دام با ارزش رجحاني بيشتر براي گوسفند محسوب مي شود. اين گونه در فصل بهار و پاييز
خوش خوراك است، ولي در مرحله بذردهي از خوش خوراكي آن كاسته مي شود.
برگ نقره اي، برگ آردي، سلم
Krascheninnikovia ceratoides (L.) Gueldenst.
Family: Chenopodiaceae
مشخصات گياه شناسي: بوته اي يا علفي پرشاخه، بالشتكي، به ارتفاع تا 20 سانتي متر، به قطر تاج 50 سانتي متر، ي كپايه يا به ندرت دوپايه. ساقه ها افراشته و يا خيزان. برگ ها خطي– سرنيزه اي تا سرنيزه اي، متناوب. گل ها در محور برگ ها و در امتداد انشعاب هاي خوشه مانند ساده و يا مركب؛ گل هاي نر به تعداد بيشتر و اغلب روي پايك حدود يك سانتي متر؛ گل هاي ماده به تعداد كمتر و اغلب بدون پايك.
Krascheninnikovia ceratoides از اسفناجيان مهم و با ارزش مرتعي است كه پراكنش نسبتاً زيادي در كشور دارد . اين گونه مقاومت زيادي نسبت به سرما، يخ بندان و خشكي نشان مي دهد. به دليل سيستم ريش ه اي عميق و گسترده و يقه نسبتاً وسيع و . فشرده در كنترل فرسايش و حفاظت خاك بسيار مؤثر م ي باشد. این گیاه واسطه ريشه عميق، به چراي دام مقاوم است. اين گونه به غير از اوايل دوره رويشي كه مورد توجه و رغبت دام قرار نم ي گيرد، در بقيه مراحل فنولوژي از خوش خوراكي خوبي برخوردار است و بز و گوسفند با ميل و رغبت از آن تغديه مي كنند.
آهوماش زرد، يونجه زرد
Lotus corniculatus L.
Family: Fabaceae
مشخصات گياه شناسي: گياهي علفي چندساله يا به ندرت بوت هاي، بدون كرك، اغلب گسترده روي زمين، به ارتفاع تا 70 سانتي متر. برگ ها پنج برگچه اي، دوتاي پاييني گوشواره مانند، جام گل زرد، ميوه نيام خطي، دانه ها كروي شكل يا كليوي.
Lotus corniculatus از بقولات علوفه اي بسيار مرغوب است كه انتشار گسترده اي در كشور دارد. گياهي كوتاه عمر است كه به دليل روش هاي مختلف تكثير (بذر، ريشه جوش و پاجوش ) به راحتي در عرصه پايدار باقي مي ماند. اين گونه مقاومت زيادي به سرما و يخبندانهاي طولاني دارد و نسبت به بقولاتي نظير شبدر سفيد و شبدر قرمز خشكي را بهتر تحمل مي كند. این گیاه گیاهی مقاوم در مقابل تردد دام و لگدكوب شدن، بسيار خوش خوراك براي انواع گروه هاي دام با ارزش رجحاني بيشتر براي گوسفند و از نظر كيفيت در حد يونجه و شبدر سفيد است.
با سلام
